"adına kostatiniye derler tarrakası meşhur bir kent vardı."
ihsan oktay anar - puslu kıtalar atlası


Genel

Tarih: 8 Şubat, 2015 | İhsan Uzun

0

Milli Mücadeleyi Konu Alan 5 Büyük Roman

Milli mücadele, daha popüler adıyla Kurtuluş Savaşı, son dönem Türk Edebiyatı için ciddi bir malzeme potansiyeli taşımaktadır. Gerek Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, gerekse dünyanın farklı milletleri, Türk Kurtuluş Savaşı’na büyük ilgi göstermektedir. Çünkü emperyalist güçlere karşı duran ve bu eyleminde başarıya ulaşan ilk millet, Türk milleti olmuştur. Dolayısıyla Kurtuluş Savaşı’nı veren insanların torunları ve tüm dünya, bu savaşla ilgili ayrıntıları merak etmektedir. Bu bakımdan milli mücadeleyi konu alan romanlar, ilgiye mazhar olmaktadır.

 

1. Yaban

Milli mücadele dönemini ve dönemin olaylarını hemen hemen her eserinde gündeme taşıyan Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Yaban adlı eseriyle Kurtuluş Savaşı Edebiyatı’nın şaheser romanlarından birine imza atmıştır. Birinci Dünya Savaşı’nda kolu kopan bir yedek subayın, emir erinin Eskişehir civarlarındaki köyüne gitmesini ve orada yaşadıklarını konu edinen eserde, köylülerin Milli Mücadele’ye bakış açıları çarpıcı bir şekilde anlatılmaktadır.

 

2. Sodom ve Gomore

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun bir diğer Milli Mücadele romanı Sodom ve Gomore’de olaylar, işgal altındaki İstanbul’da geçmektedir. Eser ismini, kutsal kitaplarda hikâyeleri anlatılan, azgınlıkları sebebiyle helak edilen Sodom ve Gomorra şehirlerinden almaktadır. İstanbul’da doğu dünyasının sembolü olan Fatih semti işgalin üzüntüsünü yaşarken; Harbiye ( Beyoğlu, Beşiktaş ) semti işgalcilerle türlü ahlaksızlıkların içerisine girmektedir. Milli Mücadele’ye farklı bir pencereden bakmamıza vesile olan Sodom ve Gomore, işgallerin milletlerin içerisindeki ahlaksızları ortaya çıkarışını gözler önüne sermektedir.

 

3. Vurun Kahpeye

Milli Mücadele denince akla gelen bir diğer önemli isimse kuşkusuz Halide Edip Adıvar’dır. Dönemin en ateşli kadın milli bağımsızlık savunucularından Halide Edip, eserlerine de bu siyasi görüşünü yansıtmıştır. Halide Edip de Yakup Kadri gibi Milli Mücadele’nin karşısında olan veya bu konu acz gösteren insanları eleştirir. Eserde Afyon ilinin bir kasabasında öğretmenlik yapan Aliye öğretmenin yaşadıkları konu alınmaktadır. Yerel halktan Yunan işgaline çanak tutan Türklerin yoğun bir şekilde eleştirildiği Vurun Kahpeye, dönemin Anadolu insanının fakirliğini de çapıcı bir şekilde gözler önüne sermektedir.

 

4. Ateşten Gömlek

Kurtuluş Savaşı’nı konu edinen romanların ilki olarak nitelendirilen Ateşten Gömlek, insanın savaş koşullarında dahi insan olduğunu gözler önüne seren bir eserdir. Eserde İzmir işgali sırasında kocası ve çocuğu öldürülen Ayşe’nin İstanbul’a, akrabası Peyami’nin yanına gidişi ve birlikte Anadolu’ya geçip Milli Mücadele’ye katılışları anlatılmaktadır. İki ayrı adamın Ayşe’ye âşık olması da savaş şartlarında dahi insanların hayata tutunmaya çalışmalarını sembolize etmektedir. Bu yanıyla Ateşten Gömlek, başarılı bir aşk ve savaş eseridir.

 

5. Esir Şehrin İnsanları

Kurtuluş Savaşı’nı anlamak ve anlamlandırmak, Kemal Tahir olmaksızın gerçekleştirilebilecek bir eylem değildir. Milli Mücadele’nin en engin eserlerinden biri olan Esir Şehrin İnsanları, işgal altındaki İstanbul’un portresini çizen en başarılı romanlar arasında yer almaktadır. İyi eğitim almış bir paşa oğlu olan Kamil Bey, Birinci Dünya Savaşı neticesinde işgal edilen İstanbul’a döner. Adından da anlaşılacağı üzere İstanbul, esir alınmış bir şehirdir ve düşman pençesi altında inlemektedir. İşgal kuvvetlerinin en küçük rütbeli askerleri dahi bir paşa nidasında gezmektedir. Halkın çoğunluğu açlık ve fakirlik mücadelesi vermektedir. Osmanlı aydınlarının ciddi bir kısmı ise ülkeyi kurtarmanın çarelerini düşünmekte ve gizli bir mücadele içerisine girmektedir.

Pek çok otorite tarafından en önemli işgal eserleri arasında gösterilen Esir Şehrin İnsanları, Kemal Tahir’in ‘Esir Şehir Üçlemesi’ nehir romanının ilk kitabı olarak karşımıza çıkmaktadır. Esir Şehrin İnsanları, Emperyalizme karşı verilen mücadelenin anlaşılabilmesi için başucu kitaplardan biridir.


Yazara İlişkin

İhsan Uzun



Yoruma açık değil.

YUKARI ↑

Paylaş